తెలంగాణ /హైదరాబాద్ :
హైదరాబాద్: గ్రేటర్ హైదరాబాద్ పరిధిలో ఆస్తుల క్రయవిక్రయాలపై 22-A నిబంధనల ప్రభావం తీవ్ర చర్చనీయాంశంగా మారింది. దశాబ్దాల క్రితం అన్ని అనుమతులు, రిజిస్ట్రేషన్ పత్రాలతో కొనుగోలు చేసినట్లు చెబుతున్న అనేక ఇళ్లు, ప్లాట్లు, అపార్ట్మెంట్లు, కమర్షియల్ ఆస్తులు ప్రస్తుతం నిషేధిత ఆస్తుల జాబితాలో కనిపిస్తుండటంతో యజమానులు ఆందోళనకు గురవుతున్నారు. ముఖ్యంగా హైదరాబాద్, మేడ్చల్–మల్కాజ్గిరి, రంగారెడ్డి, సంగారెడ్డి జిల్లాల్లో ఈ సమస్య ఎక్కువగా కనిపిస్తోంది.
అసలు 22-A అంటే ఏమిటి?
రిజిస్ట్రేషన్ చట్టంలోని సెక్షన్ 22-A కింద కొన్ని రకాల ఆస్తుల రిజిస్ట్రేషన్లను ప్రభుత్వం నిషేధించవచ్చు. ప్రభుత్వ భూములు, చట్టపరంగా బదలాయింపు నిషేధిత ఆస్తులు, కొన్ని ఎండోమెంట్స్/వక్ఫ్ ఆస్తులు, సీలింగ్ చట్టాల పరిధిలోని భూములు తదితరాలు ఈ జాబితాలోకి రావచ్చు. నిషేధిత జాబితాలో ఉన్న ఆస్తికి సంబంధించి రిజిస్ట్రేషన్కు సమర్పించిన పత్రాన్ని సబ్-రిజిస్ట్రార్ తిరస్కరించే పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది….
ఖరీదైన ప్రాంతాలపైనా ప్రభావం…
ఇప్పటివరకు 22-A సమస్య ప్రధానంగా నగర శివార్లు, వివాదాస్పద భూములు, ప్రభుత్వ భూములకే పరిమితమైందన్న భావన ఉండేది. అయితే తాజాగా జూబ్లీహిల్స్, బంజారాహిల్స్, గచ్చిబౌలి, షేక్పేట్, అమీర్పేట్, ఖైరతాబాద్, పంజగుట్ట, శ్రీనగర్ కాలనీ, ఎస్ఆర్ నగర్, ఎర్రగడ్డ, శేరిలింగంపల్లి, రాజేంద్రనగర్, శంషాబాద్, మహేశ్వరం, పటాన్చెరు, రామచంద్రాపురం, అమీన్పూర్, బహదూర్పల్లి, కుత్బుల్లాపూర్, మల్కాజ్గిరి, ఉప్పల్ వంటి ప్రాంతాల్లోనూ నిషేధిత జాబితా అంశం ఆస్తి యజమానుల్లో ఆందోళనకు కారణమవుతోంది. జూబ్లీహిల్స్లోనే వందలాది ఆస్తులు నిషేధిత జాబితాలో ఉన్నట్లు తాజా నివేదికలు పేర్కొంటున్నాయి….
అనుమతులతో కొనుగోలు చేసినా.. ఇప్పుడు రిజిస్ట్రేషన్కు బ్రేక్?
కొంతమంది యజమానుల వాదన ప్రకారం, తాము ఎన్నో సంవత్సరాల క్రితం చట్టబద్ధంగా ఆస్తులను కొనుగోలు చేసి, రిజిస్ట్రేషన్ చేయించుకున్నామని, ఆ తర్వాత మున్సిపల్ పన్నులు చెల్లించామని, బ్యాంకుల నుంచి రుణాలు తీసుకున్నామని చెబుతున్నారు. కానీ సంబంధిత సర్వే నంబర్ లేదా ఆస్తి 22-A జాబితాలోకి చేరిన తర్వాత కొత్తగా విక్రయం, మార్ట్గేజ్ తదితర లావాదేవీలకు ఆటంకాలు ఎదురవుతున్నాయి.ఇలాంటి సమస్యపై తెలంగాణ హైకోర్టులోనూ పలు కేసులు నమోదయ్యాయి. 2026లో నమోదైన ఒక కేసులో కుత్బుల్లాపూర్లోని ప్లాట్లు ఇప్పటికే ఇళ్లతో, రోడ్లతో అభివృద్ధి చెందినప్పటికీ వాటిని 22-A జాబితాలో చేర్చడంపై వివాదం కోర్టుకు వెళ్లింది. ఆ ఆస్తిపై గతంలో బ్యాంకు రుణం, మార్ట్గేజ్ లావాదేవీలు జరిగిన అంశం కూడా కోర్టు రికార్డులో ఉంది….
22-A తో బ్యాంకులకూ చిక్కులు…
ఆస్తులు నిషేధిత జాబితాలోకి వెళ్లడంతో ఇప్పటికే ఆ ఆస్తులపై రుణాలు ఇచ్చిన బ్యాంకులు, ఫైనాన్స్ సంస్థల్లోనూ ఆందోళన నెలకొనే అవకాశం ఉంది. ఎందుకంటే రుణానికి భద్రతగా పెట్టిన ఆస్తిని భవిష్యత్తులో విక్రయించడం లేదా కొత్తగా మార్ట్గేజ్ చేయడం సాధ్యంకాకపోతే, రుణదాతకు ఆస్తి భద్రత విలువపై ప్రశ్నలు తలెత్తుతాయి.అయితే 22-Aలో ఉన్న ప్రతి ఆస్తిపై ఇప్పటికే రుణం ఇచ్చిన బ్యాంకు రుణం ఆటోమేటిక్గా చెల్లదు లేదా రద్దవుతుంది అని చెప్పడం సరైంది కాదు. ఆస్తి హక్కు, రుణ ఒప్పందం, రిజిస్ట్రేషన్ చరిత్ర, నిషేధానికి కారణం వంటి అంశాలను బట్టి పరిస్థితి మారుతుంది…22-A కారణంగా ప్రజలు ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలకు ఉదాహరణగా మల్కాజ్గిరి నియోజకవర్గంలో 76 కాలనీలు, సుమారు 384 ఎకరాల భూమిని వక్ఫ్ ఆస్తులుగా గుర్తించి 2024లో 22-A నిషేధిత జాబితాలో చేర్చిన అంశాన్ని ఎమ్మెల్యే మార్రి రాజశేఖర్ రెడ్డి అసెంబ్లీలో ప్రస్తావించారు. దీనివల్ల సుమారు 18 వేల మంది ఇంటి యజమానులు రుణాలు, మార్ట్గేజ్, విక్రయాలు, అదనపు నిర్మాణాల విషయంలో ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారని ఆయన పేర్కొన్నారు….
22-A పై హైకోర్టు కీలక వ్యాఖ్యలు….
అయితే ప్రభుత్వం ఏ ప్రైవేట్ ఆస్తినైనా ఇష్టానుసారం 22-A జాబితాలో చేర్చలేదని హైకోర్టు స్పష్టం చేసిన సందర్భాలున్నాయి. 2025లో తెలంగాణ హైకోర్టు, సెక్షన్ 22-Aలో పేర్కొన్న కేటగిరీలకు ఆస్తి సరిపోకపోతే ప్రైవేట్ ఆస్తిని నిషేధిత జాబితాలో చేర్చే అధికారం రాష్ట్రానికి లేదని పేర్కొంది. సంబంధిత కేటగిరీని స్పష్టంగా పేర్కొంటూ నిర్దేశిత విధానాన్ని పాటించాల్సిన అవసరాన్ని కూడా కోర్టు గుర్తుచేసింది.2026లో మరో కేసులో రంగారెడ్డి జిల్లా శంషాబాద్ మండలంలోని భూములను 22-A కింద నిషేధిత జాబితాలో చేర్చడాన్ని సవాలు చేయగా, తెలంగాణ హైకోర్టు సంబంధిత చర్యలపై మధ్యంతర స్టే ఇచ్చింది.ప్రభుత్వ భూములు, వక్ఫ్, ఎండోమెంట్, అటవీ తదితర విభాగాలకు చెందిన భూములు అక్రమంగా రిజిస్ట్రేషన్ కాకుండా అడ్డుకోవడం 22-A వ్యవస్థ ప్రధాన ఉద్దేశాల్లో ఒకటి. 2026లో రెవెన్యూ శాఖ వివిధ ప్రభుత్వ శాఖల ఆధీనంలోని భూములు, క్లెయిమ్ల తాజా వివరాలను సేకరించి నిషేధిత జాబితాను నవీకరించే చర్యలు చేపట్టినట్లు నివేదికలు వెలువడ్డాయి….
ఒక ఆస్తి 22-Aలో ఉందో లేదో ఎలా తెలుసుకోవాలి?
ప్రస్తుతం తెలంగాణ భూ భారతి పోర్టల్లో నిషేధిత భూముల వివరాలను పరిశీలించే సదుపాయం ఉంది. జిల్లా, మండలం, గ్రామం వంటి వివరాల ఆధారంగా ఆస్తి నిషేధిత జాబితాలో ఉందో లేదో పరిశీలించవచ్చు.అయితే కేవలం ఆన్లైన్లో పేరు కనిపించడం లేదా కనిపించకపోవడమే తుది హక్కు నిర్ధారణ కాదు. సర్వే నంబర్, సబ్-డివిజన్, పాత రిజిస్ట్రేషన్ పత్రాలు, రెవెన్యూ రికార్డులు, 22-Aలో చేర్చిన కేటగిరీ, సంబంధిత కలెక్టర్/శాఖ ఉత్తర్వులు తదితరాలను న్యాయపరంగా పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది….
యజమానుల డిమాండ్ ఏమిటి?
చట్టబద్ధంగా కొనుగోలు చేసి, రిజిస్ట్రేషన్ చేయించుకుని, పన్నులు చెల్లిస్తూ, దశాబ్దాలుగా ఆస్తులను అనుభవిస్తున్న యజమానుల ఆస్తులు ఏ కారణంతో 22-Aలోకి వచ్చాయో ప్రభుత్వం స్పష్టంగా తెలియజేయాలని బాధితులు కోరుతున్నారు.ఏ శాఖ అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసింది? ఏ సర్వే రికార్డు ఆధారంగా చేర్చారు? నిజంగా ప్రభుత్వ/వక్ఫ్/ఎండోమెంట్ భూమేనా? లేక రికార్డుల్లో పొరపాటా?” అనే ప్రశ్నలకు పారదర్శకంగా సమాధానం ఇవ్వాలని వారు డిమాండ్ చేస్తున్నారు. 22-A జాబితాలో తప్పుగా చేరినట్లు భావిస్తున్న ఆస్తుల విషయంలో సంబంధిత రెవెన్యూ, రిజిస్ట్రేషన్ అధికారుల వద్ద రికార్డులతో అభ్యంతరం దాఖలు చేయడం, అవసరమైతే న్యాయపరమైన పరిహారం కోరడం వంటి మార్గాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. కోర్టుల ముందు ఇప్పటికే ఇలాంటి వివాదాలు విచారణకు వచ్చాయి.అంతేకాదు, విలువైన ఆస్తి కొనుగోలు లేదా విక్రయానికి ముందు 22-A స్థితి, టైటిల్, ఎన్కంబరెన్స్, రెవెన్యూ రికార్డులు, సర్వే నంబర్, సబ్-డివిజన్, సంబంధిత ప్రభుత్వ ఉత్తర్వులు అన్నింటినీ పరిశీలించడం అత్యంత కీలకం….
రాష్ట్రవ్యాప్తంగా 22-Aలో ఉన్న ఆస్తుల్లో 54% నాలుగు జిల్లాల్లోనే…
గ్రేటర్ హైదరాబాద్ విస్తరణతో భూముల విలువలు భారీగా పెరిగిన నేపథ్యంలో 22-A నిషేధిత జాబితా అంశం వేల కోట్ల రూపాయల ఆస్తుల లావాదేవీలపై ప్రభావం చూపే సున్నితమైన అంశంగా మారింది. అక్రమ ప్రభుత్వ భూముల రిజిస్ట్రేషన్లను అడ్డుకోవడం ఎంత అవసరమో, చట్టబద్ధమైన ప్రైవేట్ ఆస్తులపై అనవసర ఆంక్షలు పడకుండా చూడడం కూడా అంతే అవసరం.ప్రభుత్వ భూములను కాపాడుతూ.. నిజమైన ఆస్తి యజమానుల హక్కులను పరిరక్షిస్తూ.. 22-A జాబితాలోని ప్రతి ఎంట్రీని పారదర్శకంగా సమీక్షించాల్సిన అవసరం ఇప్పుడు మరింత పెరిగింది.“గ్రేటర్ హైదరాబాద్లో లక్ష ప్రాపర్టీలు”, “రూ.లక్ష కోట్లకు పైగా విలువ” మరియు రాష్ట్రవ్యాప్తంగా 22-Aలో ఉన్న ఆస్తుల్లో 54% నాలుగు జిల్లాల్లోనే ఉన్నాయని తెలుస్తుంది…
పత్తి శ్రీనివాస్,జనం ముచ్చట 9703973456
